Dostęp do informacji publicznej

waga-jkPrawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z przepisu art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. Przepis art. 61 Konstytucji stanowi podstawę dostępu do informacji publicznej. Dwa pierwsze ustępy tego przepisu określają wprost do jakich informacji mamy dostęp i jak realizowane jest prawo do informacji.
W ustępie pierwszym wskazane zostało, iż Obywatel ma dostęp do informacji o działalności (…) – czyli prawo do informacji gwarantuje możliwość dostępu do każdej informacji związanej z działaniem np. instytucji publicznej (z wyłączeniem prawnie chronionych dóbr np. prawa do prywatności).

W tym samym ustępie wymienione zostały podmioty, które muszą informować o swojej działalności:

  • organy władzy publicznej,
  • osoby pełniące funkcje publiczne
  • organy samorządu gospodarczego i zawodowego
  • inne osoby oraz jednostki organizacyjne w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

Natomiast w ustępie drugim wskazano, iż prawo do uzyskiwania informacji obejmuje:

  • dostęp do dokumentów,
  • wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu.

W ustępie trzecim wpisane zostały przyczyny ograniczenia dostępu do informacji, które muszą spełniać łącznie dwa kryteria:

  • wynikać z ustaw (wyłącznie ze względu na określone w ustawach)
  • chronione musi być jedno z wymienionych w tym przepisie dóbr (ochrona wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa).

Ostatni ustęp art. 61 odnosi się do trybów dostępu do informacji określonych w całym tym artykule. Pamiętać należy, iż dostęp do informacji (procedury) zgodnie z art. 61 ust. 4 regulują ustawy, a odnośnie sejmu i senaty ich regulaminy. Jedną z takich ustaw jest ustawa o dostępie do informacji publicznej.

Regulacja ta wskazuje, iż w ustawach wskazany powinien być wyłącznie tryb, a nie zakres prawa do informacji. Dlatego tez dobra znajomość art. 61 Konstytucji jest bardzo ważna zarówno przy udostępnianiu jak i przy uzyskiwaniu informacji publicznych.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej znajduje się na poniższej stronie Tutaj,
natomiast w przypadku jakichkolwiek wątpliwości dotyczących przebiegu i dostępu do informacji publicznej polecamy Pozarządowe Centrum Dostępu do Informacji Publicznej www.informacjapubliczna.org.pl

Do pobrania: wniosek_o_udostepnienie_informacji_publicznej

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obywatele mają prawo do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, a także prawo wglądu do dokumentów urzędowych i dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. W przywołanym przepisie użyte zostało pojęcie „interesu publicznego”, ustawa nie przesądza jednak jednoznacznie, kto i w jaki sposób powinien wykazać istnienie takiego interesu. Kontrowersji odnoszących się tego zagadnienia dotyczył wydany 24 listopada 2011 roku wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim (sygn. II SA/Go 667/11).

Co w przypadku odmowy?

Sąd stwierdził, że – mimo braku jednoznacznej regulacji ustawowej w tym zakresie – istnienie interesu publicznego w udostępnieniu określonej informacji publicznej powinien wykazać wnioskodawca. Jeżeli jednak tego nie zrobi, organ dysponujący żądaną informacją powinien we własnym zakresie zbadać, czy taki interes publiczny występuje. W razie ustalenia przez organ, że nie istnieje interes publiczny, ze względu na który szczególnie istotne byłoby udostępnienie informacji, powinien on wydać decyzję odmowną, szczegółowo przy tym uzasadniając podstawy nieudzielenia informacji publicznej.

Wnioskodawcy przysługują również odwołanie od decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a w kolejności skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *